XuatChung.comXuất Chúng
Nấu ăn, trồng cây, chăm vật nuôi

Con đòi nuôi chó mèo: cha mẹ thử độ sẵn sàng của con và cả nhà trước khi nhận

Con năn nỉ nuôi chó mèo? Cách cha mẹ đánh giá độ sẵn sàng của con và cả nhà, thời gian thử trách nhiệm, chia việc theo tuổi và nói "chưa" sao cho con hiểu.

Vietnamese parent and child sitting on front steps of a townhouse in Bắc Ninh, child holding an empty pet leash and bowl, faces turned away, soft overcast afternoon

Khi con năn nỉ nuôi chó hay mèo, câu hỏi thật không phải "con có thích không" mà là "cả nhà có sẵn sàng chăm một sinh vật sống mười mấy năm không". Chó mèo nuôi tốt thường sống khoảng một thập kỷ hoặc hơn, lâu hơn quãng tuổi thơ còn lại của nhiều đứa trẻ. Dù con hứa chăm, phần lớn trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về người lớn.

Mục từ này không bàn chọn giống hay thủ tục nhận nuôi, những chuyện đã có các trang chuyên về chó mèo và cứu hộ viết kỹ. Ở đây là góc của cha mẹ đứng trước lời xin của con: cách thử xem con và cả nhà đã sẵn sàng chưa, cách chia việc nếu quyết định nuôi, và cách nói "chưa" mà vẫn giữ được tình yêu động vật của con.

Lời hứa "con sẽ chăm" nghĩa là gì ở từng tuổi

Hầu hết trẻ đều hứa sẽ cho ăn, tắm, dắt đi dạo mỗi ngày. Lời hứa đó thật lòng, nhưng khả năng giữ lời phụ thuộc vào tuổi. Trẻ mẫu giáo chưa thể nhớ việc hằng ngày mà không có người nhắc. Trẻ tiểu học nhớ được khi có thói quen, nhưng dễ quên khi có bài kiểm tra, có chuyến đi chơi. Trẻ lớn hơn làm được nhiều, nhưng lịch học dày lên và sở thích thay đổi.

Vì vậy, cha mẹ nên nghe lời hứa của con như một mong muốn được tham gia, không phải như một bản cam kết. Câu hỏi đặt cho mình là: nếu một ngày con không làm nữa, mình có sẵn lòng làm thay không? Nếu câu trả lời là không, thì chưa phải lúc.

Điều này không làm giảm giá trị niềm thích động vật của con. Một đứa trẻ thật sự thương con vật sẽ học được rất nhiều từ việc chăm sóc: kiên nhẫn, đọc tín hiệu của sinh vật không nói được, đặt nhu cầu của người khác lên trước. Nhưng bài học đó cần có người lớn làm điểm tựa.

Bảng tự hỏi trước khi nhận chó mèo

Trả lời từng câu dưới đây một cách thật lòng, tốt nhất là cả hai vợ chồng và những người lớn sống cùng nhà.

Câu hỏiVì sao quan trọng
Ai trong nhà sẽ là người chăm chính khi con bận học, ốm, đi trại hè?Trách nhiệm cuối cùng luôn thuộc về người lớn
Nhà có ai dị ứng lông, hen suyễn, hay sợ chó mèo không?Dị ứng có thể khiến phải đem con vật đi tặng sau vài tháng, rất đau lòng với trẻ
Nhà ở có phù hợp không: chung cư có cho nuôi, có ban công lưới, có chỗ cho chó vận động?Quy định toà nhà và không gian quyết định loài và kích cỡ phù hợp
Ngân sách cho thức ăn, tiêm phòng, triệt sản, khám bệnh đột xuất có lo được lâu dài không?Chi phí kéo dài nhiều năm, có lúc phát sinh lớn
Nhà hay đi vắng dài ngày, về quê dịp lễ, có người trông giúp không?Chó mèo không tự ở nhà được nhiều ngày
Nhà có em bé, người già yếu, hoặc sắp có em bé không?Cần tính chuyện an toàn, vệ sinh và thời gian chăm sóc
Cả nhà có đồng ý không, hay chỉ một người muốn?Một người phản đối thường khiến con vật bị đối xử lạnh nhạt

Nếu có nhiều câu chưa trả lời được, đó là tín hiệu nên hoãn. Hoãn không có nghĩa là không bao giờ; nó có nghĩa là cả nhà cần chuẩn bị thêm.

Thời gian thử trách nhiệm: một tháng trước khi quyết

Nhiều gia đình dùng một giai đoạn thử để con và cả nhà biết mình có thật sự sẵn sàng. Cách làm dưới đây là gợi ý; điều chỉnh theo tuổi con.

  1. Thống nhất danh sách việc con sẽ làm nếu có chó mèo: cho ăn sáng tối, thay nước, dọn khay cát hoặc nhặt phân khi dắt đi, chải lông.
  2. Biến các việc đó thành việc thật ngay bây giờ: ví dụ con chịu trách nhiệm tưới cây, cho cá ăn, hoặc chăm một chậu rau mỗi ngày đúng giờ trong một tháng.
  3. Đi bộ mỗi chiều mười lăm phút: nếu con muốn nuôi chó, cùng con đi bộ mỗi chiều kể cả khi trời mưa, như thể đang dắt chó.
  4. Ghi lại những ngày con quên mà không trách: chỉ để cùng nhìn lại cuối tháng.
  5. Đến chơi nhà người quen có chó mèo: để con thấy cả mặt vất vả: rụng lông, mùi khay cát, tiếng sủa, đồ đạc bị cào.
  6. Nếu có điều kiện, làm tình nguyện ở nhóm cứu hộ cùng con, theo quy định của nhóm về độ tuổi và người lớn đi kèm.
  7. Cuối tháng ngồi lại cả nhà: con thấy thế nào, cha mẹ thấy thế nào, rồi quyết định.

Giai đoạn thử không phải bài kiểm tra để con đỗ hay trượt. Nó giúp cả nhà nhìn thấy thực tế. Nhiều trẻ tự nhận ra mình chưa sẵn sàng, và lời "chưa" đến từ chính con thì dễ chấp nhận hơn nhiều.

Nếu nhà quyết định nuôi: chia việc theo tuổi

Khi đã đón chó mèo về, phần việc của con nên vừa sức và rõ ràng. Người lớn luôn kiểm lại, vì sức khoẻ của con vật không thể chờ con nhớ ra.

  • Trẻ nhỏ: đổ thức ăn đã đong sẵn vào bát, thay nước sạch có người lớn xem, chải lông nhẹ, nói chuyện và vuốt ve đúng cách. Không bế chó mèo lên cao, không ôm chặt, không đánh thức khi con vật đang ngủ.
  • Trẻ tiểu học: cho ăn đúng giờ, rửa bát, cùng người lớn dắt chó đi dạo bằng dây, học đọc dấu hiệu con vật khó chịu như cụp tai, vẫy đuôi mạnh ở mèo, gầm gừ.
  • Trẻ lớn: dọn khay cát với găng tay và rửa tay kỹ, nhặt phân khi dắt chó, theo dõi lịch tiêm, tẩy giun để nhắc người lớn, huấn luyện lệnh đơn giản bằng khen thưởng.
  • Việc luôn của người lớn: quyết định thức ăn, đưa đi bác sĩ thú y, cho uống thuốc, xử lý khi con vật hung dữ hay ốm, giữ an toàn giữa con vật và em bé.

Không dùng việc chăm con vật làm hình phạt cho con, cũng không bỏ đói con vật để "dạy con có trách nhiệm" khi con quên. Con vật không phải công cụ giáo dục; nó là thành viên cần được chăm đúng.

Nói "chưa" mà con vẫn giữ được tình yêu động vật

Nói lý do thật, ngắn gọn. Ví dụ: "Nhà mình ở chung cư không cho nuôi chó", "Bố bị dị ứng lông mèo", "Bây giờ cả nhà chưa có ai ở nhà ban ngày". Lý do thật giúp con hiểu đây không phải vì con không ngoan.

Không hứa mơ hồ. Câu "để sau tính" lặp đi lặp lại khiến con mất lòng tin. Nếu có điều kiện cụ thể, nói rõ: khi nhà chuyển nhà, khi con lớn hơn, khi em bé biết đi. Nếu thật sự không có khả năng, nói thật là không.

Đưa ra lựa chọn khác. Chăm cá, chăm cây, cho mèo hàng xóm ăn khi được nhờ, quan sát chim ngoài ban công. Mục từ riêng về trẻ mê động vật mà nhà chưa nuôi được có gợi ý chi tiết.

Tôn trọng nỗi buồn của con. Con có thể buồn, giận vài ngày. Đừng chê con nhõng nhẽo. Nói với con rằng bố mẹ hiểu con thương động vật, và quyết định này cũng là vì thương con vật: không nhận nuôi khi chưa chăm được tốt.

Không mua về rồi trả đi. Đón con vật về theo cảm hứng rồi tặng đi sau vài tuần vì vất vả là tổn thương cho cả con vật lẫn con. Chậm lại để chắc chắn tốt hơn nhiều.

Anh chị em cùng muốn nuôi: chia phần mà không tranh giành

Nhà có hai ba đứa trẻ thì con vật dễ thành chuyện tranh nhau: ai được bế, ai được đặt tên, con vật thích ai hơn. Nên thống nhất từ trước rằng con vật là của cả nhà, không thuộc riêng đứa nào. Mỗi đứa có phần việc riêng theo sức, có thể đổi lượt theo tuần để không ai phải làm mãi việc mình không thích như dọn khay cát.

Câu hỏi "con mèo thương ai nhất" nên được trả lời bằng sự thật: con vật gần người chăm nó, chơi với nó nhẹ nhàng, và mỗi con vật có cách thể hiện riêng. Tránh khen một đứa "chăm giỏi hơn em", vì điều đó biến việc chăm sóc thành cuộc đua và đẩy đứa kia ra xa con vật. Ghi nhận cụ thể từng việc mỗi đứa đã làm là đủ.

Với em bé dưới ba tuổi trong nhà, con vật cần chỗ để tránh xa khi muốn, như bậc cao cho mèo, góc có rào cho chó. Anh chị lớn có thể được giao vai bảo vệ: nhắc em vuốt nhẹ, không kéo đuôi. Vai này giúp anh chị thấy mình có trách nhiệm thật, đồng thời người lớn vẫn phải có mặt mỗi khi em bé và con vật ở gần nhau.

Khi đón con vật về: những tuần đầu với trẻ

Những tuần đầu, chó mèo mới về nhà thường căng thẳng, dễ trốn, dễ cào cắn khi bị ôm hay đuổi theo. Trẻ thì háo hức, muốn bế, muốn chơi ngay. Đây là giai đoạn cần người lớn giữ nhịp: cho con vật một góc yên tĩnh riêng, trẻ ngồi yên và để con vật tự lại gần, không đuổi theo.

Dạy con cách vuốt ve: vuốt nhẹ theo chiều lông ở lưng, tránh bụng, đuôi, chân. Chó mèo đều có tín hiệu báo khó chịu; trẻ học nhận ra và dừng lại là trẻ đang học tôn trọng một sinh vật khác. Không để trẻ nhỏ một mình với chó mèo mới, kể cả con vật được mô tả là hiền.

Đưa con vật đi khám thú y, tiêm phòng, tẩy giun theo tư vấn của bác sĩ thú y ngay từ đầu. Phần vệ sinh, dị ứng, vết cào cắn khi trẻ chăm vật nuôi có mục từ riêng trên trang. Nhà có trẻ nhỏ và chó mèo cứu hộ thì các trang chuyên về cứu hộ còn có hướng dẫn kỹ hơn về giai đoạn làm quen.

Câu hỏi thường gặp

Nên nuôi chó hay mèo khi nhà có con nhỏ?

Không có câu trả lời chung. Mèo thường cần ít thời gian dắt đi hơn, hợp nhà chung cư; chó cần vận động và huấn luyện nhiều hơn. Tính cách từng con vật quan trọng hơn loài. Cân nhắc không gian, thời gian của người lớn và dị ứng trong nhà, rồi hỏi người có kinh nghiệm.

Con hứa chăm rồi bỏ, có nên đem chó mèo đi tặng?

Trước khi nghĩ tới chuyện đó, người lớn nên nhận phần chăm lại và chia việc cho con nhỏ hơn, rõ hơn. Đem con vật đi chỉ vì con chán là bài học không tốt về trách nhiệm. Nếu thật sự không thể chăm, tìm chủ mới tử tế qua người quen hoặc nhóm cứu hộ, đừng bỏ rơi.

Nhận nuôi hay mua chó mèo thì tốt hơn cho trẻ?

Nhận nuôi từ nhóm cứu hộ có lợi là thường được tư vấn về tính cách con vật, đã tiêm phòng, triệt sản. Mua cần chọn nơi bán có trách nhiệm. Điều quan trọng với trẻ là con vật hợp với nhà và cả nhà sẵn sàng, không phải nguồn gốc.

Có nên tặng chó mèo làm quà sinh nhật cho con?

Con vật không nên là món quà bất ngờ, vì quyết định nuôi cần cả nhà cân nhắc trước. Nếu đã chuẩn bị kỹ, có thể chọn ngày sinh nhật làm ngày đón con vật về, nhưng nên để con tham gia chuẩn bị từ trước để con hiểu đây là trách nhiệm chứ không chỉ là quà.

Con sợ chó mèo nhưng vẫn muốn nuôi thì sao?

Có những trẻ vừa thích vừa sợ. Bắt đầu bằng việc quan sát từ xa, đến nhà người quen có con vật hiền, ngồi yên để con vật tự lại gần. Đừng ép con bế hay chạm. Nếu nỗi sợ rất mạnh, ảnh hưởng sinh hoạt, có thể hỏi ý kiến chuyên gia tâm lý trẻ em.

Chung cư không cho nuôi chó mèo có nên nuôi lén?

Không nên. Quy định toà nhà là cam kết của cư dân, nuôi lén dễ dẫn tới tranh chấp với hàng xóm và ban quản lý, cuối cùng con vật và con bạn chịu thiệt. Có thể hỏi ban quản lý về quy định cụ thể, hoặc chọn vật nuôi khác được phép.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138