XuatChung.comXuất Chúng
Trình diễn và lưu giữ trong gia đình

Biểu diễn cho ông bà ở xa qua cuộc gọi video: chuẩn bị, giữ ngắn và để ông bà góp lời

Cách để con hát, múa, kể chuyện cho ông bà ở quê xem qua cuộc gọi video: đặt máy, ánh sáng, âm thanh, giữ buổi diễn ngắn và mời ông bà cùng tham gia.

Boy singing toward a smartphone on a stand atop a wooden cabinet in a Bac Ninh apartment, phone screen blank and turned away, mother kneeling nearby, back view

Biểu diễn cho ông bà ở xa qua cuộc gọi video là để con hát, múa, kể chuyện hay khoe tranh trong một cuộc gọi đã hẹn trước, máy đặt cố định, đủ sáng, đủ tiếng, kéo dài vừa sức con, và có phần để ông bà cùng góp lời — hát theo, kể lại chuyện ngày xưa, đặt câu hỏi. Với ông bà ở quê, vài phút xem cháu diễn có khi là khoảnh khắc đáng chờ nhất trong tuần; với con, đó là khán giả thân thiết nhất dù cách xa.

Bài này đi qua cách hẹn giờ và chọn tiết mục, đặt máy cho ông bà thấy rõ, nghe rõ, cách giữ buổi diễn ngắn và vui, các kiểu tiết mục hợp với màn hình nhỏ, cách mời ông bà cùng tham gia thay vì chỉ ngồi xem, và xử lý trục trặc đường truyền. Phần cài đặt điện thoại cho ông bà tự nghe máy có ở các bài chuyên về ứng dụng; ở đây chỉ bàn buổi diễn.

Vì sao một buổi diễn qua màn hình đáng làm

Nhiều gia đình có ông bà ở quê, con cháu ở thành phố, mỗi năm gặp nhau vài lần dịp Tết, dịp hè. Cuộc gọi video hằng tuần thường xoay quanh vài câu hỏi quen: ăn cơm chưa, học hành thế nào, có ngoan không. Trẻ nhỏ trả lời vài câu rồi chạy đi, ông bà nhìn màn hình trống. Cuộc gọi có, nhưng sự gắn bó không lớn thêm bao nhiêu.

Một buổi diễn nhỏ thay đổi điều đó. Con có việc cụ thể để làm trong cuộc gọi, có thứ để khoe, và ông bà có thứ để nhìn, để khen, để kể lại với hàng xóm. Bài hát con học ở lớp, câu chuyện con tự bịa, bức tranh con vừa vẽ trở thành cầu nối giữa hai nơi. Ông bà biết cháu đang thích gì, cháu biết ông bà quan tâm tới điều mình làm.

Với con, ông bà thường là khán giả dễ chịu nhất: kiên nhẫn, khen thật lòng, không vội. Đứa trẻ ngại đứng trước đông người đôi khi lại thoải mái hát cho bà nghe qua điện thoại, vì chỉ có một khuôn mặt quen thuộc trên màn hình. Đó là một bước nhỏ để con quen với cảm giác được xem.

Hẹn giờ và chọn tiết mục cùng con

Buổi diễn qua video thành công hay không phụ thuộc phần lớn vào việc chuẩn bị trước, không phải lúc gọi. Trình tự gợi ý:

  1. Hẹn với ông bà một khung giờ cố định, ví dụ sáng chủ nhật sau bữa sáng hoặc chiều thứ bảy, khi ông bà không bận đồng áng, chợ búa và con không buồn ngủ.
  2. Nhờ người sống gần ông bà, nếu có, nhắc trước và kiểm tra điện thoại ông bà đã sạc pin, có sóng.
  3. Vài ngày trước, hỏi con muốn diễn gì cho ông bà xem tuần này. Để con chọn, kể cả khi con muốn khoe một bức tranh thay vì hát.
  4. Gợi ý con giữ một hai tiết mục ngắn. Với trẻ nhỏ, một bài hát hoặc một bài thơ là đủ.
  5. Hỏi con có muốn mời ông bà cùng làm gì không: hát theo, đoán tên con vật con đang múa, kể chuyện ngày xưa.
  6. Ngay trước cuộc gọi, dành vài phút để con đi vệ sinh, uống nước, chuẩn bị đạo cụ nếu có.

Không cần biến mỗi cuộc gọi thành buổi diễn. Một tuần có tiết mục, tuần khác chỉ trò chuyện bình thường cũng được. Khi con biết trước có “giờ diễn cho ông bà”, con thường tự tập trong tuần mà không cần nhắc.

Đặt máy để ông bà thấy rõ, nghe rõ

Điện thoại cầm tay rung lắc, ngược sáng và tiếng ồn là ba thứ làm hỏng buổi diễn qua màn hình nhiều nhất. Vài điều chỉnh đơn giản:

  • Đặt máy cố định: dựng điện thoại trên giá đỡ, kẹp vào chồng sách hoặc tựa vào lọ hoa trên bàn. Máy cố định để ông bà thấy cả người con, không bị chóng mặt vì hình lắc.
  • Lùi đủ xa cho tiết mục múa: với tiết mục cần vận động, đặt máy cách con vài bước để thấy cả người. Với hát, kể chuyện, đặt gần hơn để thấy nét mặt.
  • Ánh sáng chiếu vào mặt con: con không đứng quay lưng ra cửa sổ. Ban ngày, để con đứng đối diện cửa sổ; buổi tối, bật đèn phòng sáng đều.
  • Giảm tiếng ồn: tắt tivi, tắt quạt kêu, đóng cửa ra đường. Tiếng ồn nền qua đường truyền thường to hơn ngoài đời.
  • Không mở nhạc nền quá to: nếu con hát theo nhạc, để nhạc nhỏ để giọng con nổi lên. Nhiều ông bà nghe kém, giọng con cần rõ hơn nhạc.
  • Nhắc con hát, nói chậm và to hơn bình thường một chút, quay mặt về phía máy.
  • Với tranh, đồ thủ công: giơ gần máy, giữ yên vài giây, tránh để đèn chiếu loá trên mặt giấy.

Ở phía ông bà, nếu có người sống cùng, nhờ họ dựng máy cố định và tăng âm lượng. Ông bà cầm máy bằng tay lâu thường mỏi, hay vô tình che micro hoặc nghiêng máy ra ngoài.

Tiết mục hợp với màn hình nhỏ

Màn hình điện thoại nhỏ và đường truyền đôi khi chập chờn, nên có tiết mục hợp hơn tiết mục khác. Bảng dưới gợi ý theo sở thích của con.

Con thíchTiết mục hợp qua videoLý do hợpLưu ý
HátBài hát ngắn, bài ông bà biết để hát theoChỉ cần nghe rõ, không cần thấy nhiềuTránh bài có nhạc nền to
Kể chuyện, đọc thơTruyện ngắn con tự kể, bài thơ mới thuộcÔng bà tập trung nghe giọng cháuNhắc con dừng nghỉ giữa các câu
VẽKhoe tranh và kể về tranh, hoặc vẽ trực tiếp một hình đơn giảnÔng bà hỏi được về từng chi tiếtGiữ tranh yên, gần máy
Múa, nhảyĐiệu múa ngắn, ít di chuyểnThấy được nếu máy đặt đủ xaKhông chọn tiết mục chạy khắp phòng
Nhạc cụ đầu đờiGõ nhịp, chơi một đoạn ngắnÔng bà vỗ tay theo đượcĐường truyền có thể làm lệch tiếng
Nấu ăn, trồng câyKhoe món vừa làm, chậu cây vừa nảy mầmKéo dài thành chuyện kể của ông bàMón ăn khoe xong rồi mới ăn

Tiết mục khoe tranh, khoe cây thường dễ thành cuộc trò chuyện dài nhất, vì ông bà có nhiều điều để hỏi và kể. Với gia đình có ông bà làm nông, khoe chậu cây con trồng có khi mở ra cả một buổi chỉ dạy cách chăm.

Giữ buổi diễn ngắn và vui

Vài phút là đủ. Với trẻ nhỏ, phần diễn chỉ nên vài phút, cả cuộc gọi khoảng mười lăm phút. Kết thúc khi con còn vui để lần sau con muốn diễn tiếp, không đợi con chán rồi bỏ đi giữa chừng.

Người lớn bên này làm người dẫn. Một câu như “bà ơi, hôm nay cháu có tiết mục cho bà xem” giúp ông bà biết sắp có gì và dừng các câu hỏi khác lại. Sau tiết mục, người lớn nhắc con chào và cảm ơn ông bà đã xem.

Không bắt diễn lại cho đẹp. Con quên lời hay hát lệch giữa chừng, để con hát tiếp. Ông bà không cần tiết mục hoàn hảo; ông bà muốn thấy cháu.

Không biến cuộc gọi thành buổi báo cáo. Tránh dùng buổi diễn để kể với ông bà chuyện con được điểm cao hay bị cô phạt. Buổi diễn là của con và sở thích của con.

Nếu con không muốn diễn hôm đó, không sao. Con có quyền từ chối, kể cả khi đã hẹn. Chỉ cần một câu với ông bà rằng tuần này cháu chưa muốn, rồi trò chuyện bình thường. Chuyện con được quyền nói không khi được bảo biểu diễn có bài riêng ở danh mục An toàn và quyền của trẻ.

Nhiều cháu thì chia lượt. Nếu nhà có nhiều con hoặc gọi chung với nhà cô chú, mỗi cháu một lượt rõ ràng, không để ông bà khen đứa này so với đứa kia.

Để ông bà được góp lời, không chỉ ngồi xem

Một buổi diễn qua video trọn vẹn hơn khi ông bà không chỉ là khán giả. Ông bà có thể hát theo bài con hát, nhất là các bài dân ca, đồng dao mà chính ông bà từng hát cho bố mẹ con nghe. Nhiều khi ông bà hát tiếp câu mà con không biết, và con lần đầu nghe phiên bản “ngày xưa” của bài hát quen.

Ông bà cũng có thể ra đề cho lần sau: “tuần sau cháu vẽ con trâu nhà bà cho bà xem nhé”, “bà dạy cháu bài này, cháu tập rồi hát cho bà nghe”. Như vậy buổi diễn có sợi dây nối từ tuần này sang tuần khác, và con có lý do để quay lại với ông bà. Câu chuyện ngày xưa của ông bà gợi ra từ tiết mục của cháu — hồi bố con bằng tuổi con hay hát bài gì, ở quê ngày xưa có đoàn hát nào về làng — là phần nhiều gia đình thấy quý nhất.

Với ông bà ít nói, người lớn bên này có thể gợi câu hỏi giúp: “bà xem con vẽ con gà này có giống gà nhà bà không?”. Ông bà nghe kém thì nhờ người sống cùng nhắc lại. Điều quan trọng là cuộc gọi có hai chiều: cháu diễn cho ông bà, và ông bà trao lại cho cháu một điều gì đó của mình.

Khi đường truyền chập chờn và cách giữ lại kỷ niệm

Ở nhiều vùng quê, sóng điện thoại và mạng không ổn định. Hình đứng, tiếng giật, cuộc gọi rớt giữa bài hát là chuyện thường gặp. Trẻ nhỏ có thể bực vì đang hát dở mà ông bà không nghe. Báo trước với con rằng có lúc mạng yếu, và nếu rớt thì gọi lại, con hát lại đoạn đó. Nếu mạng quá yếu, chuyển sang gọi thoại thường cho phần hát, kể chuyện vẫn nghe được.

Một cách dự phòng là quay sẵn tiết mục ở nhà rồi gửi riêng cho ông bà, hoặc cho người sống cùng ông bà, để ông bà xem lại khi muốn. Trong cuộc gọi, con chỉ cần chào và hỏi ông bà xem chưa, thích đoạn nào. Bản ghi âm, video gửi ông bà nên dặn giữ trong nhà, không đăng lên mạng hay gửi vào nhóm đông người.

Nếu muốn giữ lại kỷ niệm, chụp một tấm ảnh màn hình lúc ông bà đang cười, hỏi ý ông bà và con trước. Một số gia đình ghi lại tiết mục và lời ông bà góp vào cuốn sổ sở thích của con, ví dụ “tháng này con hát bài Bắc kim thang cho bà nội, bà hát tiếp đoạn sau”. Sau vài năm, đó là một chuỗi kỷ niệm về ông bà mà con có thể đọc lại khi lớn.

Câu hỏi thường gặp

Ông bà không dùng được điện thoại thông minh thì làm sao?

Nhờ người thân sống gần ông bà mở máy giúp vào giờ đã hẹn. Nếu không có ai, có thể gọi thoại thường để con hát, đọc thơ, và gửi ảnh tranh hay video qua người quen về quê. Cách cài điện thoại cho ông bà tự nghe máy có ở các bài chuyên về ứng dụng.

Con ngại nhìn vào màn hình khi diễn thì có sao không?

Không sao. Nhiều trẻ thấy lạ khi nhìn mặt mình hoặc mặt người khác trên màn hình. Có thể để con quay mặt về phía máy nhưng nhìn vào một người lớn ngồi cạnh máy. Sau vài lần, con thường quen dần.

Có nên gọi nhóm cả họ để cùng xem cháu diễn không?

Nên bắt đầu với ông bà và vài người thân gần gũi. Cuộc gọi nhóm đông người dễ ồn, khó nghe, và làm con ngợp như đứng trước đám đông. Nếu con muốn diễn cho cả họ, hỏi con trước và giữ tiết mục thật ngắn.

Ông bà hay nhận xét cháu hát sai, múa chưa đẹp thì nói thế nào?

Nói riêng với ông bà, không nói trước mặt cháu. Giải thích con đang tập tự tin và mong ông bà khen một điều cụ thể như cháu hát rõ, cháu tự nghĩ ra động tác. Phần lớn ông bà nhận xét vì quan tâm, chỉ cần được gợi cách nói khác.

Buổi diễn qua video có thay được việc về thăm ông bà không?

Không. Buổi diễn qua màn hình giúp giữ gắn bó giữa các lần gặp, nhưng không thay được việc ở cạnh nhau. Khi về thăm, con có thể diễn trực tiếp những tiết mục ông bà đã xem qua video, và ông bà thường rất vui khi được xem tận mắt.

Con muốn diễn mỗi ngày cho ông bà xem thì có nên chiều không?

Tuỳ sức của ông bà và nhịp sinh hoạt của gia đình. Có ông bà rất vui khi được gọi mỗi ngày, có người thấy mệt. Hỏi ý ông bà, rồi thống nhất với con một nhịp phù hợp, ví dụ hai ba lần một tuần, mỗi lần ngắn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138